Back to search | YouTube Channel

गाधि (gAdhi)

 
शब्दसागरः
English
गाधि
m.
 (-धिः) The name of a king sovereign of Kanyakubja, father
of ViSWAMITRA.
Capeller Eng
English
गाधि
m.
 = गाथिन्
m.
Yates
English
गाधि (धिः) 2.
m.
 The name of a
king, father of
Viswāmitra.
Wilson
English
गाधि
m.
 (-धिः) The name of a king, sovereign of Kanyakubja,
father of VIŚVĀMITRA.
Apte
English
गाधिः [gādhiḥ] गाधिन् [gādhin], गाधिन्
m.
 [गाध्-इन्]
N.
 of the father of Viśvā mitra. (He is supposed to have been an incarnation of Indra and born as the son of king Kauśāmba. )Comp. -जः, -नन्दनः, -पुत्रः an epithet of Viśvāmitra. -नगरम्, -पुरम् an epithet of Kānyakubja, the modern Kanoja.
Apte 1890
English
गाधिः, गाधिन् m. [गाध-इन्] N. of the father of Viśvāmitra (he is supposed to have been an incarnation of Indra and born as the son of king Kauśāmba).
Comp.
जः,
नंदनः,
पुत्रः an epithet of Viśvāmitra.
नगरं,
पुरं an epithet of Kānyakubja, the modern Kanoja.
Monier Williams Cologne
English
गाधि a
m.
 for °धिन्,
MBh.
 iii, ix, xii
f.
Hariv.
Pāṇ.
 iv, 1, 104
Pat.
R.
BhP.
गाधि
m.
pl.
 the descendants of Gādhi, ix, 16, 32.
गाधि b °धिन्, °धेय See 3. गा.
Monier Williams 1872
English
गाधि गाधि, इस्, m., N. of the father of
Viśvā-mitra and king of Kānyakubja, also called
गाधिन्
(अयस्), m. pl. the descendants of Gādhi.
—गाधि-ज, अस्, m. Gādhi's son, a N. of Viśvā-
mitra. गाधिन्, ई, m. (a later form for गाथिन्,
q. v.), = गाधि.
—गाधि-नगर, अम्, n. Gādhi's
city, an epithet of Kānyakubja.
—गाधि-नन्दन,
अस्, m. the son of Gādhi, an epithet of Viśvā-mitra
also गाधि-पुत्र, अस्, m., गाधि-भू, ऊस्, m., गाधि-
सूनु, उस्, m.
—गाधि-पुर, अम्, n. Gādhi's city,
an epithet of Kānyakubja
[cf. गाधि-नगर।]
Macdonell
English
गाधि gādhi,
m.
 = gāthin, Viśvāmitraʼs 🞄father: -ja,
m.
 ep. of Viśvāmitra
-nandana, -putra,
m.
 pat. of Viśvāmitra
-pura, 🞄n. ep. of Kānyakubja
-sūnu,
m.
 pat. of Viśvāmitra.
Benfey
English
गाधि गाधि (for गाधिन्, q. cf. )
m.
The father of Viśvāmitra, Rām. 1,
35, 3.
Apte Hindi
Hindi
गाधिः
पुं*
 - गाध् - इन्
विश्वामित्र के पिता का नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गाधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಂದ್ರನ ಅಂಶದಿಂದ ಚಂದ್ರವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಒಬ್ಬ ದೊರೆ /ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ತಂದೆ
निष्पत्तिः - > गाधृ (प्रतिष्ठायाम्) - "इन्" (उ० ४-११९)
प्रयोगाः - > "स पिता मम काकुत्स्थ गाधिः परमधार्मिकः"
उल्लेखाः - > रामा०
L R Vaidya
English
gADi {% m. %} Name of the father of Viśvāmitra.
Mahabharata
English
Gādhi or Gādhin, a king of Kānyakubja, the son of Kuśika and the father of Viśvāmitra and Satyavatī. § 223 (Vāsishṭha): I, 175, 6651 (Kānyakubje mahān āsīt pārthivo, Bharatarshabha | Gādhīti viśruto loke Kuśikasyātmasambhavaḥ, father of Viśvāmitra).--§ 395 (Jamadagni): III, 115, 10145 (ºīti viśrutaḥ, went to the woods), 10146 (ºiḥ, Ṛcīka married his daughter [Satyavatī], having given 1, 000 horses as a dowry).--§ 565 (Gālavac.): V, 119, 4005 (ºeḥ Satyavatīṃ sutāṃ, repetition from § 395).--§ 574 (Jambūkh.): VI, 9, 315 (ºeḥ).--§ 615n (Viśvāmitra): IX, 40, 2296 (ºiḥ
father of Viśvāmitra), 2299 (do.), 2300 (do., having installed Viśvāmitra on the throne, G. went to heaven).--§ 638b (Rāmopākhyāna): XII, 49, 1720 (Gādhir nāmābhavat putraḥ Kauśikaḥ Pākaśāsanaḥ, Indra was born as G.), 1721 (ºiḥ, Satyavatī was given in marriage to Ṛcīka, cf. § 395), 1722 (ºeḥ), 1727 (ºiḥ), 1745 (do., birth of Viśvāmitra).--§ 721b (Viśvāmitrop.): XIII, 4, 205 (Kuśikasyātmajaḥ…Gºir nāma), 208 (ºiḥ), (211) (do.)
217 (ºaye), 218 (ºiḥ, Satyavatī was given in marriage to Ṛcīka, who had given 1, 000 horses as a dowry), 246 (ºbhāryā, birth of Viśvāmitra).--§ 745c (Cyavana-Kuśikasaṃv.): XIII, 56, 2914 (ºer duhitaraṃ, i.e. Satyavatī), 2915 (Viśvāmitraṃ…Gºeḥ putraṃ). Cf. Kauśika.
पुराणम्
English
गाधि १ / GĀDHI I. Father of viśvāmitra.1) Genealogy. Descended from viṣṇu thus: BrahmāAtri-candra-budha-purūravas-āyus-nahuṣa-yayāti pūru-janamejaya-prācinvān-pravīra-namasyu-vītabhaya-śuṇḍu-bahuvidha-saṁyāti-Rahovādi-RaudrāśvaMatināra-santurodha-duṣyanta-bharata (vitatha)suhotra-bṛhatputra-ajamīḍha-jahnu-balākāśva-kuśika (kuśa)-gādhi.2) Birth. kuśa had by his wife vaidarbhī four sons called kuśāmba, kuśanābha, Asūrtarajas and vasu. Of the four sons kuśāmba built a city called kauśāmbī, kuśanābha built the city of Mahodayapura, Asūrtarajas the city of dharmāraṇya and vasu the city of girivraja, and they administered their respective cities. kuśanābha had hundred daughters by his wife ghṛtācī, an Apsarā woman. He felt very sad that he had no sons. At last he performed the Putrakāmeṣṭi yajña, and gādhi was born to him.3) Gādhi's children. A son named viśvāmitra and a daughter called satyavatī were born to gādhi. satyavatī was married to sage ṛcīka. After the wedding of his daughter gādhi crowned viśvāmitra as the king and left for the forest for tapas. During his stay in the forest gādhi was put up in the āśrama of ṛcīka for a long time and he also went on many pilgrimages. (śānti Parva, Chapter 49). (See also satyavatī and viśvāmitra.4) death. gādhi entered mahāsamādhi and went to heaven. (śalya Parva, Chapter 16).
गाधि २ / GĀDHI II. A brahmin who showed Viṣṇu's power of māyā. (See under māyā).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गाधिः,
पुं,
 (गाधते उच्चपदं लिप्सतीति । गाध ङलिप्सायाम् + “सर्व्वधातुभ्य इन् ।” उणां । ४ ।११७ । इति इन् ।) चन्द्रवंशीयकुशिकराज-पुत्त्रः । स तु विश्वामित्रमुनिपिता कान्यकुब्ज-देशस्य राजा च । (यथा, महाभारते । ३ ।११५ । १९ ।“कान्यकुब्जे महानासीत् पार्थिवः सुमहाबलः ।गाधीति विश्रुतो लोके वनवासं जगाम ह ॥
”अस्य उत्पत्तिकथा यथा, हरिवंशे । २७ ।१३--१६ ।“कुशिकस्तु तपस्तेपे पुत्त्रमिन्द्रसमं विभुः ।लभेयमिति तं शक्रस्त्रासादभ्येत्य जज्ञिवान् ॥
पूर्णे वर्षसहस्रे वै तन्तु शक्रो ह्यपश्मत ।अत्युग्रतपसं दृष्ट्वा सहस्राक्षः पुरन्दरः ॥
समर्थं पुत्त्रजनने स्वमेवांशमवासयत् ।पुत्त्रत्वे कल्पयामास स देवेन्द्रः सुरोत्तमः ॥
स गाधिरभवद्रांजा मधवान् कौशिकः स्वयम् ।पौरकुत्स्यभवद्भार्य्या गाधिस्तस्यामजायत ॥
”अस्य कन्या सत्यवती भृगुवंशीय-ऋचीकपत्नी ।सा च जमदग्निं प्रसूतवती । यथा, हरिवंशे ।२७ । १८ ।“गाधेः कन्या महाभागा नाम्ना सत्यवती शुभा ।तां गाधिः काव्यपुत्त्राय ऋचीकाय ददौ प्रभुः ॥
”ऋग्वेदमते तु अयमेव गाथीत्याख्यया प्रसिद्धःइति तु तत्रैव ३ मण्डले द्रष्टव्यः ॥
एतदनुसारे-णैव रामायणे ‘गाधिन्’ इति नान्तप्रयोगोभगवता वाल्मीकिना विहितः । यथा, तत्रैव१ । १८ । ४० ।“शीघ्रमाख्यात मां प्राप्तं कौशिकं गाधिनः सुतम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गाधि
पु०
 गाध--इन् । चन्द्रवंश्ये कान्यकुब्जाधिपे, विश्वामित्र-पितरि नृपभेदे । “कस्य चित्त्वथ कालस्य कुशनाभस्यधीमतः । जज्ञे परमधर्म्मिष्ठो गाधिरित्येव नामतःस पिता मम काकुत्स्थ! गाधिः परमघार्मिकः” रामा०बा० १ । ३४ अ० । रामं प्रति विश्वामित्रोक्तौ । “ऐलपुत्रानहंवक्ष्ये” इत्युपक्रमे “कुशपुत्रा वभूवुर्हि चत्वारो देव-वर्चसः” । कुशिकः कुशनाभश्च कुशाम्बो मूर्त्तिमांस्तथा”“कुशिकस्तु तपस्तेप्रे पुत्रमिन्द्रसमं विभुः । लभेयमिति“तं शक्रस्त्वासादभ्येत्य जज्ञिवान्” “पूर्णे वर्पसहस्रेवै तन्तु शक्रो ह्यपश्यत । अत्युग्रतपसं दृष्ट्वा सहस्राक्षःपुरन्दरः । समर्थः पुत्रजनने स्वमेवांशमवासयत् ।पुत्रत्वे कल्पयामास स देवेन्द्रः सुरोत्तमः । स गाधि-रभवद्राजा मघवान् कौशिकः स्वयम् । पौरकुत्स्यऽभव-द्भार्य्या गाधिस्तस्यामजायत” हरिवं० २७ अ० ।
Capeller
German
गाधि u. गाधिन् = गाथिन्
m.
Burnouf
French
गाधि गाधि
m.
 np. du père de Viśvāmitra.
गाधिज
m.
 (जन्) le fils de Gādhi.
गाधिपुर
n.
 la cité de Gādhi, c-à-d. Kanyākubja.
गाधिभू
m.
 le fils de Gādhi, Viśvāmitra.
गाधेय
m.
 (sfx. एय) mms.
Stchoupak
French
गाधि-
-इन्-
m.
 père de Viśvāmitra
pl.
 ses descendants.
°ज- °नन्दन- °पुत्र- °सूनु-
m.
 fils de Gādhi, Viśvāmitra.